سالیسیل‌آلدهید (2-Hydroxybenzaldehyde)

۲-هیدروکسی‌بنزآلدئید که با نام رایج‌تر سالیسیل‌آلدئید نیز شناخته می‌شود، یک ترکیب آلی مهم از دسته آلدهیدهای آروماتیک است. این ماده به صورت مایعی روغنی، بی‌رنگ و شفاف با بویی مشخص و شبیه به بادام تلخ است. ویژگی منحصربه‌فرد آن، وجود همزمان دو گروه عاملی آلدهید و هیدروکسیل بر روی یک حلقه بنزنی است که آن را به یک بلوک ساختمانی چندمنظوره در سنتز شیمیایی تبدیل می‌کند.

این ماده در آزمایشگاه‌ها با درجه “برای سنتز” (for synthesis) عرضه می‌شود و در صنایع مختلف کاربرد فراوان دارد.

کاربردها در صنایع مختلف:

• صنایع عطرسازی و آرایشی: این ماده پیش‌ساز اصلی برای تولید کومارین (Coumarin) است که یک ترکیب معطر بسیار پرکاربرد در تولید عطر و ادکلن محسوب می‌شود.
• صنایع دارویی: به عنوان یک واسطه کلیدی در سنتز ترکیبات دارویی و فعال زیستی مختلف به کار می‌رود.
• تولید رنگ و رزین: در سنتز رنگ‌های صنعتی مانند رنگ‌های آزو و برخی رزین‌های تخصصی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
• شیمی تحلیلی: به دلیل توانایی در تشکیل کمپلکس‌های پایدار با یون‌های فلزی، به عنوان یک عامل شلاته‌کننده (Chelating Agent) در آزمایشگاه‌های تجزیه و تحلیل به کار می‌رود.
  

  خواص و رفتار شیمیایی:

• دارای دو گروه عاملی مهم: فنولی (–OH) و آلدهیدی (–CHO)
• توانایی تشکیل کمپلکس‌های پایدار با یون‌های فلزی (به دلیل موقعیت ارتو گروه‌ها).
• تمایل به اکسیداسیون و تبدیل تدریجی به اسید سالیسیلیک در تماس طولانی‌مدت با هوا و نور.
• واکنش‌پذیر در سنتز بیس-شیف بازها (Schiff bases)، رزین‌های فنولیک و ترکیبات هتروسیکلیک.

ایمنی و نگداری:

• خطرات:

  • مضر در صورت بلع یا استنشاق

  • محرک چشم، پوست و دستگاه تنفسی

  • قابل اشتعال

• احتیاط‌ها:

  • استفاده از دستکش، عینک ایمنی و روپوش آزمایشگاهی الزامی است.

  • دور از منابع جرقه و شعله نگهداری شود.

  • در ظروف شیشه‌ای کهربایی (Amber Glass) و در دمای کمتر از 25°C ذخیره گردد.