محلول استاندارد
محلولهای استاندارد در دو گروه محلولهای استاندارد اولیه و ثانویه قرار میگیرند و شامل یک سری ویژگیها هستند. استاندارد اولیه در علم شیمی، یک معرف بسیار خالص و نشاندهنده تعداد مولهای موجود در ماده است و به راحتی وزن میشود. یک معرف، ماده شیمیایی است که برای ایجاد واکنش شیمیایی با ماده دیگر مورد استفاده قرار میگیرد. اغلب از این معرفها برای آزمایش وجود یا مقدار مواد شیمیایی خاص در یک محلول استفاده میشود و برای تعیین دقیق غلظت مواد و یا محلولهای دیگر به کار میروند. در زارا شیمی، شما به راحتی میتوانید به خرید مواد اولیه آزمایشگاهی بپردازید.
استانداردهای اولیه زارا شیمی معمولاً در تیتراسیون برای تعیین غلظت ناشناخته و سایر روشهای شیمی تجزیه استفاده میشوند. تیتراسیون، فرآیندی است که در آن مقدار کمی از معرف به محلول اضافه شده تا زمانی که واکنش شیمیایی رخ دهد. واکنش تأیید میکند که محلول مورد نظر چه میزان غلظتی دارد. از استانداردهای اولیه اغلب به همین منظور استفاده میشود.
یک استاندارد اولیه خوب شامل یک سری از معیارها است که در ادامه به برخی از آنها اشاره میکنیم. محصول تهیهشده از زارا شیمی این موارد را نیز برآورد میکند:
- از میزان درجه خلوص بالایی برخوردار است.
- دارای واکنشپذیری کم (پایداری بالا) میباشد.
- وزن معادل بالا (برای کاهش خطای اندازهگیری جرم) را دارا است.
- برای کاهش تغییرات جرم در محیطهای مرطوب و خشک، احتمال جذب رطوبت از هوا (رطوبت) وجود ندارد.
- غیر سمی میباشد.
- ارزان و به راحتی قابل دسترسی است.
در عمل، تعداد کمی از مواد شیمیایی که به عنوان استاندارد اولیه مورد استفاده قرار میگیرند، موارد مذکور را برآورد میکنند. لازم به ذکر است که یک استاندارد باید دارای خلوص بالا باشد. همچنین، ترکیبی که ممکن است برای یک هدف، به عنوان یک استاندارد خوب مورد استفاده قرار گیرد، در تجزیه و تحلیل دیگر گزینه مناسبی نباشد.
در ابتدا ممکن است عجیب به نظر بیاید که برای ایجاد غلظت یک ماده شیمیایی در محلول، به یک واکنشدهنده نیاز داشته باشیم. از نظر تئوری نیز میتوان به سادگی توده ماده شیمیایی را بر حجم محلول تقسیم نمود. اما در عمل ممکن نیست.
به یک مثال از مواد اولیه آزمایشگاهی زارا شیمی که مورد استفاده قرار میگیرد، اشاره میکنیم:
سدیم هیدروکسید(NaOH) تمایل به جذب رطوبت و دیاکسید کربن از جو دارد، بنابراین غلظت آن را نیز تغییر میدهد. یک نمونه 1 گرمی NaOH ممکن است در واقع حاوی 1 گرم NaOH نباشد. به این دلیل که آب اضافی و دیاکسید کربن ممکن است محلول را رقیق کرده باشند. در نتیجه برای بررسی غلظت آن باید از یک استاندارد اولیه استفاده نمود. در این مورد، یک محلول فتالات هیدروژن پتاسیم یا KHP استفاده میشود. KHP آب یا دیاکسید کربن را جذب نمیکند و در نتیجه میتواند تأیید کند که یک محلول 1 گرم NaOH واقعاً حاوی 1 گرم است.
نمونههای زیادی از استانداردهای اولیه زارا شیمی وجود دارد. شایعترین آنها عبارتاند از:
سدیم کلراید (NaCl) به عنوان یک استاندارد اولیه برای واکنشهای نقره نیترات (AgNO3) استفاده میشود. پودر روی، که میتواند برای استاندارد کردن محلولهای EDTA (اسید اتیلن دی آمین تترا استیک) بعد از حل شدن در اسیدکلریدریک یا سولفوریک استفاده گردد.
فتالات هیدروژن پتاسیم یاKHP ، که میتواند برای استانداردسازی اسید پرکلریک و یک پایه آبی در محلول اسید استیک استفاده شود.
محلول جدید به دست آمده، محلول استاندارد ثانویه نام دارد و در تعیین غلظت محلولهای دیگر به کار برده میشود. برای مثال هنگامی که غلظت NaOH، از طریق استفاده از یک استاندارد اولیه تأیید شد، به عنوان یک استاندارد ثانویه مورد استفاده قرار میگیرد.

